روان‌زخم‌ها همیشه در گذشته نمی‌مانند

تجربه‌های دشوار دوران کودکی یا بزرگسالی می‌توانند بر شیوه‌ای که امروز جهان، روابط و موقعیت‌های مختلف را درک و تجربه می‌کنیم، اثر بگذارند.

سوءرفتار عاطفی، جسمی یا جنسی، خشونت، فقدان والد یا عزیزان، رشد در خانواده‌ای درگیر اعتیاد، جدایی‌های دشوار، بیماری‌های مزمن، تجربه نزدیک به مرگ یا مشاهده خشونت، از جمله تجربه‌هایی هستند که ممکن است برای برخی افراد آثار ماندگاری بر جای بگذارند.

گاهی واکنش امروز ما فقط مربوط به «امروز» نیست. ممکن است تجربه‌ای از گذشته، در موقعیتی مشابه، احساس ترس، ناامنی یا اضطراب را دوباره فعال کند.

برای مثال، کودکی که بارها همراه پدری مست رانندگی کرده است، ممکن است در بزرگسالی هنگام سوار شدن به خودرو یا رانندگی، احساس ترس و ناامنی شدیدی را تجربه کند؛ حتی زمانی که در آن لحظه خطر واقعی وجود ندارد.

زخم‌های دوران کودکی؛ وقتی گذشته در بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند

بسیاری از بزرگسالان با زخم‌هایی از دوران کودکی زندگی می‌کنند؛ زخم‌هایی که ممکن است بر نحوه شکل‌گیری و تجربه روابط، میزان اعتماد به دیگران و حتی وابستگی فرد به آدم‌ها و موقعیت‌های مختلف زندگی تأثیر بگذارند.

این تجربه‌ها ممکن است در بزرگسالی به شکل‌های مختلفی خودشان را نشان دهند، از جمله:

• درگیر شدن در روابط ناسالم

• رفتارهای خودتخریب‌گر

• عزت‌نفس پایین

• وابستگی‌های ناسالم یا هم‌وابستگی

• دشواری در تعیین و حفظ مرزهای سالم

• بی‌نظمی و دشواری در مراقبت از خود

• احساس محرومیت هیجانی

• احساس گناه هنگام مراقبت از خود

• احساس گناه هنگام رشد، تغییر و بهبود زندگی

چرا «نه گفتن» گاهی دشوار است؟

نه گفتن و تعیین انتظارات و مرزهای شخصی نیز ممکن است برای برخی افراد بسیار دشوار باشد؛ به‌ویژه کسانی که در کودکی فرصت یادگیری این مهارت‌ها را نداشته‌اند یا زمانی که نیازها و مرزهای خود را بیان کرده‌اند، جدی گرفته نشده یا مورد احترام قرار نگرفته‌اند.

در چنین شرایطی، فرد ممکن است در بزرگسالی نیز برای بیان خواسته‌های خود، مخالفت کردن یا اولویت دادن به نیازهایش احساس ترس، گناه یا اضطراب داشته باشد.

گذشته، سرنوشت ما نیست

آگاهی از این الگوها می‌تواند آغاز یک تغییر باشد. تجربه‌های گذشته ممکن است بر زندگی امروز ما اثر بگذارند، اما آنچه در کودکی آموخته‌ایم، لزوماً قرار نیست تا پایان زندگی به همان شکل ادامه پیدا کند.

شناخت الگوهای رفتاری و هیجانی، توجه به نیازهای خود و در صورت نیاز کمک گرفتن از یک متخصص سلامت روان، می‌تواند به فرد کمک کند ارتباط آگاهانه‌تری با تجربه‌های گذشته و زندگی امروز خود برقرار کند.

گذشته بخشی از داستان ماست؛ اما لزوماً تمام داستان ما نیست.